I. Phần mở đầu

Trong điều tra vụ án hình sự, hiện trường thường được xem là một trong những nguồn thông tin quan trọng giúp cơ quan có thẩm quyền tái hiện diễn biến sự việc, xác định phương thức thực hiện hành vi và làm rõ mối liên hệ giữa người, vật, địa điểm với vụ án. Trong đó, dấu vết tại hiện trường có giá trị đặc biệt bởi chúng có thể cung cấp những thông tin khách quan mà lời khai của con người đôi khi không thể phản ánh đầy đủ.

Vậy dấu vết tại hiện trường có ý nghĩa như thế nào và pháp luật Việt Nam quy định việc này như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn đọc phần nào nắm được

II. Căn cứ pháp lý

Căn cứ pháp lý trọng tâm là Điều 86, Điều 87 và Điều 201 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, trong đó Điều 201 trực tiếp quy định về hoạt động khám nghiệm hiện trường để phát hiện dấu vết của tội phạm, thu giữ vật chứng, tài liệu, đồ vật, dữ liệu điện tử khác liên quan và làm sáng tỏ những tình tiết có ý nghĩa đối với việc giải quyết vụ án.

III. Phần Nội dung

1. Dấu vết tại hiện trường là gì?

Dưới góc độ điều tra hình sự, có thể hiểu dấu vết tại hiện trường là những dấu tích vật chất hoặc thông tin còn lại tại nơi xảy ra, nơi phát hiện vụ việc có liên quan đến hành vi phạm tội hoặc có khả năng giúp làm sáng tỏ các tình tiết của vụ án.

Dấu vết có thể tồn tại dưới nhiều dạng, chẳng hạn:

Dấu vân tay, dấu chân;

Dấu vết máu, mô, tóc hoặc các dấu vết sinh học khác;

Dấu vết va chạm, cạy phá, đột nhập;

2. Dấu vết tại hiện trường có ý nghĩa gì trong điều tra?

Thứ nhất, giúp xác định và làm rõ diễn biến vụ việc

Dấu vết có thể giúp điều tra viên hình dung cách thức sự việc đã xảy ra: một người đã đi vào bằng cách nào, vị trí xảy ra va chạm, hướng di chuyển, vị trí của các đồ vật hoặc những tác động vật chất đã xảy ra tại hiện trường.

Khi được kết hợp với lời khai, dữ liệu điện tử, vật chứng và các tài liệu khác, dấu vết có thể giúp kiểm tra tính phù hợp của các giả thuyết điều tra.

Thứ hai, giúp xác định mối liên hệ giữa người và hiện trường

Một dấu vết được thu thập, giám định đúng quy định có thể giúp xác định sự liên quan của một cá nhân với đồ vật hoặc địa điểm.

Tuy nhiên, cần đặc biệt lưu ý: việc phát hiện một dấu vết của một người tại hiện trường không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc người đó là người thực hiện tội phạm. Cơ quan tiến hành tố tụng phải đánh giá dấu vết trong tổng thể các chứng cứ và tình tiết của vụ án, đồng thời xem xét thời điểm, hoàn cảnh và cơ chế hình thành dấu vết.

Thứ ba, giúp kiểm chứng lời khai và các chứng cứ khác

Đây là một trong những giá trị quan trọng của dấu vết hiện trường.

Ví dụ, một người khai rằng mình chưa từng có mặt tại một khu vực nhất định. Nếu tại đó phát hiện dấu vết có liên quan đến người này, cơ quan điều tra có thể tiếp tục xác minh nguồn gốc và thời điểm hình thành dấu vết.

Ngược lại, dấu vết cũng có thể giúp bác bỏ một giả thuyết hoặc một lời khai không phù hợp với thực tế khách quan.

IV. Kết luận

Dấu vết tại hiện trường có thể là mắt xích quan trọng để tái hiện diễn biến vụ án, xác định mối liên hệ giữa người - vật - địa điểm, kiểm chứng lời khai và hỗ trợ giám định, điều tra.

Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, không thể hiểu đơn giản rằng "tìm thấy dấu vết là có chứng cứ". Giá trị chứng minh của dấu vết phụ thuộc vào việc dấu vết có thực sự liên quan đến vụ án hay không và đặc biệt là quá trình phát hiện, thu thập, bảo quản, giám định và đánh giá có tuân thủ quy định của pháp luật hay không.

Nếu bạn đang gặp vướng mắc về các quy định liên quan đến việc khám nghiệm hiện trường để thu thập các dấu vết của tội phạm hoặc bất kỳ câu hỏi nào khác, hãy liên hệ chúng tôi, việc tham khảo ý kiến luật sư ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp xác định đúng hướng xử lý

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

CÔNG TY LUẬT TNHH BARRISCO

Trụ sở chính: Liền kề 88 ngõ 6 phố Nguyễn Văn Lộc, phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội

Hotline: 0822.689.333 (LS. Nguyễn Như Hoàng)

Website: https://luatsubarrisco.com/ 

Email: Barriscolawfirm@gmail.com

Facebook: https://www.facebook.com/HangluatBarrisco